rysunek techniczny artur mydlarz

Rysunek techniczny – jak szybko i dobrze czytać

Każdy Inżynier musi umieć czytać rysunek techniczny. Rozpoczynając od rozmowy kwalifikacyjnej, a kończąc na codziennej pracy Twoja znajomość oznaczeń, tolerancji, opisów będzie na każdym kroku weryfikowana. Podejmowane przez Ciebie decyzje będą bazować na tym co potrafisz wyczytać z rysunku technicznego. Niestety pierwsze spotkanie z rysunkiem przemysłowym dla absolwenta Politechniki może być druzgocącym doznaniem.

Profesorowie w trakcie kształcenia przykładają większą wagę do krystalizacji perlitu niż nauczenia studentów interpretacji rysunku. Skąd to wszystko wiem? Bo sam przez to przechodziłem, a rysunku uczyłem się sam z norm dostępnych w pracy i tego co wyrzucało Google. Jeżeli jesteś w podobnym miejscu jak jak wówczas to chcę ułatwić Ci proces nauki. Zebrałem wszystkie podstawowe informacje w jednym wpisie. Przeczytaj go proszę uważnie i rozwiej wszelkie wątpliwości.

Rysunek techniczny jako forma komunikacji

Rysunek to podstawowa dokumentacja produkcyjna niemalże w każdej branży, od produkcji seryjnej zabawek po produkcję samolotów i wahadłowców. Ustanowienie uniwersalnych zasad tworzenia i opisywania rysunku pozwala na jednoznaczne przekazanie dokładnych wymagań i danych odnośnie produktu.

Mało kto zdaje sobie z tego sprawę, ale rysunek techniczny to doskonałe narzędzie komunikacji pomiędzy inżynierami, konstruktorami, a przemysłem.

Na linkedin w komentarzu do tego wpisu pojawił się bardzo ciekawy komentarz Damiana Blokesza. Definiuje on rysunek w następujący sposób: “Jest to najprostsza forma porozumiewania się między dwoma osobami – pod warunkiem, że oboje umieją go czytać”.

Rysunek umożliwia zrozumiałą komunikację nawet pomiędzy osobami, które nie mówią w tym samym języku. Z drugiej strony wymaga to poznania zasad czytania ze zrozumieniem rysunku technicznego. W związku z zapewnieniem uniwersalności dokumentacji technicznej ustanowiono normę, która określa zasady zapisu rysunku technicznego. Zasady te opisano szczegółowo w normie ISO 128. Norma jest do kupienia za niemałe pieniądze. Jedna z części kosztuje w PKN około 50 zł, wszystkich części jest 15… czyli w sumie 750 zł. Nie musisz jej kupować, wszystko co niezbędne znajdziesz poniżej.

kurs excel banner

Rysunek techniczny podstawy

Rysunek techniczny niezależne od produktu czy branży powinien posiadać uniwersalny układ czy jak kto woli layout. Na rysunku najczęściej znajdziesz “zwymiarowany” produkt oraz notatki i tabele. W tym wpisie skupimy się na drugim elemencie.
Obszar rysunku technicznego ze względu na zapis informacji podzielony jest na:

  1. tabelę informacyjną
  2. tabelę rewizji
  3. tabelę z BOM (bill of material)
  4. notatki i specyfikacje
  5. litery i liczby określające położenie (np.D3)

rysunek techniczny artur mydlarz

Rysunek techniczny – tabela informacyjna

Tabelka umiejscowiona najczęściej w dolnym prawym rogu zawiera informacje na temat twórcy rysunku oraz podstawowe informacje o produkcie. Znajdziecie tam najczęściej nazwę firmy, czasami jej adres oraz imię i nazwisko inżyniera, który rysunek stworzył. Ponadto tabelka powinna zawierać informację o numerze części, jej nazwie użytkowej, rewizji rysunku, skali, jednostkach wymiarowych oraz wymiarze rysunku.

Dodatkowo znajduje się tam również bardzo istotna informacja na temat metod rzutowania, która może diametralnie zmienić sposób odczytywania rysunku. W swojej karierze możecie spotkać się z dwoma stylami przygotowania rysunków: amerykańskim i europejskim. Różnią się między sobą, właśnie metodą rzutowania. Poniższa grafika powinna rozwiać wasze wątpliwości, gdyby było inaczej prośba o komentarze do artykułu, chętnie wytłumaczę szczegółowo temat.

metody rzutowania artur mydlarz

Rysunek techniczny – tabela rewizji

Kolejna tabelka na rysunku określona we wpisie jako numer 2, znajduje się najczęściej w prawym górnym rogu. Określa ona historię zmian naniesionych na rysunek. Każda zmiana na rysunku nosi za sobą konieczność zmiany rewizji. Zmiany mogą być istotne jak np. zmiana krytycznego wymiaru, zacieśnienie tolerancji itp. lub w zasadzie tylko kosmetyczne np. dla starszych rysunków wykonuje się tak zwany remastering, czyli takie trochę odmładzanie :). W tabeli tej znajduje się najczęściej data zmiany, rodzaj zmiany oraz symbol rewizji. Rewizje mogą być oznaczane liczbowo lub poprzez literę.

Rysunek techniczny – tabela BOM

Tabelka ta występuje tylko i wyłącznie w produktach składających się z więcej niż jednego elementu. Jest to najprościej pisząc lista materiałów, która tworzy dany produkt. W tabeli znajdują się najczęściej numery części składowowych.

Rysunek techniczny – notatki i specyfikacje

Najczęściej notatki znajdują się w lewym dolnym rogu, ale nie jest to zamrożona reguła. W zasadzie w tym jedynym przypadku przydaje się znajomość języków obcych. W notatkach inżynier umieszcza szczegółowe informacje na temat materiału, procesów wymaganych do wyprodukowania danego elementu oraz metodach kontroli. Zazwyczaj przywołuje się wymagane specyfikacje oraz instrukcję do każdego z procesów i metod kontroli.

Rysunek techniczny – litery i liczby określające obszar

Ostatni z omawianych obszarów stanowi podstawę do komunikacji na odległość. Tak jak grając w statki namierzamy układ przeciwnika strzelając w B2, tak na rysunku możemy przedyskutować co nam nie odpowiada w obszarze B2. Rysunek podzielony jest na osi X liczbami w równych odstępach, a na osi Y literami w równych odstępach. Tworzy to siatkę współrzędnych, która ułatwia lokalizację i nakierowuje rozmówcę w dany obszar. Dużo łatwiej jest poprosić o zweryfikowanie wymiaru w C5 o wymiarze 24mm, niż prosić o znalezienie wymiaru 24mm na całym rysunku.

Z punktu widzenia zarządzania jakością polecam również opisywanie wad wymiarowych z określeniem położenia ich na rysunku za pomocą siatki współrzędnych np. “Wymiar 3,55+-0,5 mm z obszaru D3 jest poza tolerancją i wynosi w rzeczywistości 3,63 mm”. Ułatwisz w ten sposób komunikację.

Rysunek techniczny podsumowanie

Krótki wpis czas zakończyć. Przedstawiłem podstawowe informacje na temat szybkiego zrozumienia układu oraz oznaczeń na rysunku. Jestem przekonany, że ułatwi wam to pracę lub zdobycie wymarzonej pracy. Pytanie o rysunek techniczny na rozmowach kwalifikacyjnych to podstawa, niezależnie czy aplikujesz na inspektora jakości, inżyniera procesu czy na dyrektora jakości, produkcji.

Druga część artykułu: Rysunek techniczny – symbole tolerancji geometrycznych. Jak interpretować?

Jeżeli szukasz więcej tego typu informacji zapraszam do kategorii Umiejętności inżynierskie, a jeżeli chcesz poszerzyć swoją wiedzę w każdym z elementów niezbędnych do pracy Inżyniera zapraszam do Spisu treści bloga.

Jeżeli spodobał Ci się artykuł lub chcesz przedyskutować poruszany temat zapraszam do komentowania.

Photo by Anders Nord on Unsplash do tekstu Rysunek techniczy

Leave a Comment:

9 comments
Rafał says Marzec 24, 2018

Witam,
bardzo dobry artykuł obrazujący kłopoty przy pierwszym spotkaniu świeżo uformowanego inżyniera z dokumentacją techniczną. Czekam z niecierpliwością na kolejną część! (proszę ewentualnie o informację kiedy można się spodziewać kolejnego artykułu) Pozdrawiam.

Reply
    Artur Mydlarz says Marzec 24, 2018

    Dzięki Rafał. Napiszę ci maila, jeżeli tylko opublikuję ciąg dalszy tej publikacji ;-).

    Reply
Agnieszka says Kwiecień 4, 2018

Bardzo przyjemnie napisany artykuł. Czuję się „zdruzgotana” swoim pierwszym kontaktem z rysunkiem technicznym i szukam w internecie przyjaznych przewodników, niestety z miernym skutkiem. Czekam z niecierpliwością na kolejny wpis! Pozdrawiam.

Reply
    Artur Mydlarz says Kwiecień 4, 2018

    Dziękuję Agnieszka! Miło słyszeć takie opinie. Zabieram się za pisanie drugiej części… do końca kwietnia z pewnością ujrzy światło dzienne ;-).

    Reply
Agnieszka says Kwiecień 4, 2018

Czekam z niecierpliwością 😉

Reply
Piotrek says Kwiecień 20, 2018

Podoba mi się 🙂 zwłaszcza część o różnicy pomiędzy wiedzą akademicką a praktyką. Praktycznie w każdym zawodzie inżynier po studiach dopiero zaczyna się uczyć.

Reply
pawel says Maj 4, 2018

Idealne nie tylko dla inzynierów ale fachowców ktorzy chca sie rozwijac Pozdrawiam

Reply
Add Your Reply