Symbole tolerancji geometrycznych

Rysunek techniczny – symbole tolerancji geometrycznych

Jeżeli tu jesteś to musisz znać podstawy rysunku technicznego. Czy wiesz czym są symbole tolerancji geometrycznych? W przypadku zapewnienia jakości produktu są to najważniejsze elementy rysunku technicznego. Każdy wymiar poza tolerancją oznacza niezgodność. Musisz umiejętnie interpretować wyniki pomiarów bazując na tolerancjach rysunku technicznego. Wszystko co niezbędne znajdziesz poniżej. Dodatkowo otrzymasz ode mnie darmową infografikę.

Co to są symbole tolerancji geometrycznych

W pierwszej części wpisu opisałem dokładnie podstawowe zagadnienia i układ rysunku technicznego. Znajdziesz go pod tym linkiem: “Rysunek techniczny – jak szybko i dobrze czytać”. Nadszedł czas podzielić się z Wami wiedzą na temat symbolami tolerancji geometrycznych.

Konstruktor w trakcie projektowania części tworzy jej rysunek techniczny. W rysunku technicznym umieszcza dane wymiary. Nazywane są one wymiarami nominalnymi. Wykonanie serii produktów według tylko i wyłącznie wymiarów nominalnych jest niemożliwe.

W związku z tym stosuje się odchylenia od wymiaru, które określa się jako tolerancje wymiarowe. Tolerancje wymiarowe mogą dotyczyć różnych elementów produktu. Dlatego zdefiniowano symbole tolerancji geometrycznych.

Czym one są? Są to wszystkie “figury”, które znajdują się przy wartości liczbowej i odnoszą się do konkretnej charakterystyki produktu. W praktyce stosuje się kilkanaście symboli, które na całym świecie znaczą to samo. Nie zależnie od tego czy rysunek został zaprojektowany w Japonii czy USA.
Zrozumienie i zapamiętanie co oznacza dany symbol pomoże ci w interpretacji wyników pomiarowych. Symbole tolerancji geometrycznych podzielono na cztery kategorię:

  1. Kształtu
  2. Kierunku
  3. Położenia
  4. Bicia

kurs excel banner

Symbole tolerancji geometrycznych – definicje i przykłady

Znajomość tych 14 symboli pozwoli Ci na swobodne interpretowanie dokumentacji technicznej. Pod każdą z definicji umieściłem również grafiki, które ułatwią zrozumienie nieco zawiłych definicji.

⏤ – tolerancja prostoliniowości – tolerancja ograniczona równoległymi liniami oddalonymi od siebie o wartość tolerancji

tolerancja prostoliniowości

⏥ – tolerancja płaskości – tolerancja ograniczona dwiema płaszczyznami oddalonymi od siebie o wartość tolerancji

tolerancja płaskości tolerancja płaskości

○ – tolerancja okrągłości – tolerancja ograniczona dwoma okręgami większym i mniejszym, gdzie różnica promieni wynosi wartość tolerancji

tolerancja okrągłościtolerancja okrągłości

⌭ – tolerancja walcowości – tolerancja ograniczona dwoma współosiowymi walcami o różnicy promieni podstaw o wartość tolerancji

tolerancja walcowości rysunektolerancja walcowości przykład

⌒ – tolerancja kształtu wyznaczonego zarysu – tolerancji ograniczona okręgami o gdzie różnica promieni wynosi wartość tolerancji

tolerancja profilu rusynektolerancja profilu przykład

⌓ – tolerancja kształtu wyznaczonej powierzchni – tolerancja ograniczona sferami większą i mniejszą, gdzie promienie sfer różnią się od siebie o wartość tolerancji.

tolerancja profilu powierzchni tolerancja profilu powierzchni przykład

⟂ – tolerancja prostopadłości – strefa tolerancji jest ograniczona dwiema równoległymi płaszczyznami w odległości od siebie o wartość tolerancji. Proste te są prostopadłe do danej bazy.

tolerancja prostopadłości

∠ – tolerancja nachylenia – strefa tolerancji jest ograniczona dwiema płaszczyznami oddalonymi od siebie o wartość tolerancji, nachylonymi pod kątem wartości nominalnej.

tolerancja nachylenia

∥ – tolerancja równoległości – strefa tolerancji jest ograniczona dwiema równoległymi płaszczyznami oddalonymi od siebie o wartość tolerancji, które są równoległe do wyznaczonej bazy.

tolerancja równoległości

⌯ – tolerancja symetrii – strefa tolerancji jest ograniczona dwiema równoległymi płaszczyznami oddalonymi od siebie o wartość tolerancji i symetrycznymi do wyznaczonej bazy osiowej lub bazy płaszczyzny.

tolerancja symetrii

⌖ – tolerancja pozycji – strefa tolerancji ograniczona walcem o średnicy wartości tolerancji, gdzie środek walca znajduje się w punkcie nominalnej wartości pozycji.

tolerancja pozycji

◎ – tolerancja współosiowości / współśrodkowości – strefa tolerancji ograniczona jest walcem o średnicy wartości tolerancji, gdzie oś symetrii walca pokrywa się z nominalną wartością.

tolerancja współosiowości

↗ – tolerancja bicia promieniowego / osiowego – strefa tolerancji na płaszczyźnie pomiaru jest ograniczona dwoma koncentrycznymi okręgami o różnicy promieni o wartości tolerancji.

tolerancja bicia

⌰ – tolerancja bicia całkowitego promieniowego / osiowego – strefa tolerancji wyznaczona przez dwoma koncentrycznymi walcami o różnicy promieni o wartości tolerancji.

tolerancja bicia całkowitego

Symbole tolerancji geometrycznych infografika

Gotowa do druki, w przystępnym formacie i kolorach. Zachęcam do skorzystania.

symbole tolerancji geometrycznych

Przeczytaj również o rysunku technicznym

Jeżeli chcesz dobrze i szybko nauczyć się czytać ogólnie rysunek techniczny zapraszam do wpisu na blogu “Rysunek techniczny – jak szybko i dobrze czytać”

Jak oznacza się spoiny na rysunku technicznym: “Spoiny na rysunku technicznym”

Podsumowanie

Dobra znajomość symboli tolerancji geometrycznych w znacznym stopniu ułatwi twoją pracę z rysunkiem technicznym. Z czystym sumieniem będziesz w stanie stwierdzić czy np. płaskość lub prostopadłość danego wymiaru produktu jest zgodna z rysunkiem czy nie. Do momentu kiedy nie będziesz sobie radzić samodzielnie, zawsze możesz posiłkować się darmową infografiką.

Grafika: Photo by Zosia Korcz on Unsplash , drawing by dgandybasic do symbole tolerancji geometrycznych

Leave a Comment:

2 comments
Marcin says Wrzesień 2, 2018

Super wpis, grafiki wyjaśniają temat lepiej niż w niejednym podreczniku!

Reply
Add Your Reply