Czas taktu a czas cyklu - różnice | Inżynier Jakości
czas taktu

Czas taktu a czas cyklu – różnice

Czym się różni czas taktu od czasu cyklu? Różnica jest kolosalna, ale musisz dążyć do tego, aby czasy te były równe sobie. Czy da się to w ogóle osiągnąć w realiach przemysłowych? Czy istnieje powiązanie pomiędzy czasem taktu a jakością? Zapraszam do świata zegarów, pomiarów i wskaźników mających przełożenie na zarządzanie produkcją i jakością.

Czas taktu co to jest?

Po co Ci jest potrzebny czas taktu? Po to, aby spełnić wymagania klienta. Spełnienie wymagania klienta to zapewnienie jakości. Czy jest zatem ten czas taktu? Czas taktu to czas, w którym twój klient potrzebuje od Ciebie kolejnego produktu lub usługi.

Nie znając tego parametru możesz popełnić dwa duże błędy:

  1. Produkować za dużo (czyli nadprodukcja według MUDA)
  2. Produkować za mało (czyli spowodujesz czekanie u klienta, kolejna MUDA)

Według czasu taktu, czy jak mawiają w angielskojęzycznych korporacjach takt time’u, musisz planować swoje zasoby. Inaczej będzie Ci bardzo ciężko nie wpaść w spiralę marnotrawstwa.

Czas taktu dotyczy zarówno klientów wewnętrznych jak i zewnętrznych. Co za tym idzie, czas taktu klienta zewnętrznego powinien być umiejętnie rozłożony poprzez wszystkie operacje wewnątrz firmy. Po co? Po to, aby współpracujące ze sobą wydziały, oddziały, stanowiska pracy, wspólnie zrealizowały czas taktu klienta zewnętrznego.

Co za tym idzie, tak ważne jest utrzymanie odpowiedniego czasu taktu na poszczególnych operacjach wewnętrznych.

Czas taktu według wzoru jest dość trywialny. Jest to czas dostępny w minutach na zmianę, podzielony przez zapotrzebowanie klienta na w sztukach na zmianę.

Tt = czas dostępny na zmianę* [min] / zapotrzebowanie klienta na zmianę* [sztuki]

Możesz zastosować inny interwał czasu, może to być doba, tydzień itp. W przemyśle stosuje się najczęściej czas na zmianę. Tylko zapamiętaj, że zmiana to nie jest 8 godzin. Wlicz w czas zmiany przerwy planowane.

Czas taktu a czas cyklu?

Sprawdź swój czas dojazdu do pracy przez 10 dni. Czy zawsze jest to ta sama wartość? Zdziwiłbym się, gdyby była. Bardzo fajnie, gdy znamy plany naszych klientów, ale plany zwykle weryfikowane są przez rzeczywistość.

Rzeczywistością jest właśnie czas cyklu. Jest to wskaźnik pokazujący rzeczywisty czas pomiędzy wytworzeniem kolejnych produktów w procesie. Podobnie jak z dojazdem do pracy, ten czas w zasadzie codziennie będzie różny.

Jeżeli szybko kojarzysz fakty, to masz już obraz prostej metody do zarządzania procesem. Posiadasz swój cel – czas taktu oraz posiadasz swój parametr – czas cyklu.

Śledź codziennie czas cyklu i odnoś go do czasu taktu (czyli takt time). Jeżeli widzisz rozbieżności, reaguj. Identyfikuj problemy i szukaj rozwiązań. Często problemy będą wynikać z gorszej jakości w danym dniu, przestoju maszyn czy nagłego zmniejszenia załogi.

Jak wpływać na czas cyklu? Przykład czasu taktu i czasu cyklu.

Wyobraź sobie linię spawalniczą, produkującą metalowe spawane rurki. Klientem tej linii jest linia montażowa, która potrzebuje 20 rur na godzinę. Wynika z tego, że na zmianę jest to 160 rur.

Jesteś kierownikiem spawalni, masz policzyć czas taktu. Wiesz, że codziennie jest przerwa śniadaniowa około 30 minut + 15 minut na papieroska. Wychodzi, że ciągłej pracy na dzień jest 7 godzin i 15 minut.

Twój czas taktu w takim razie to: 435 min / 160 rur = 2 minuty i 43 sekundy / rurkę

Policzyłeś również czas cyklu przy obecnych zasobach kadrowych – 5 spawaczy. Po wielu próbach i obliczeniach, za nic nie jesteś w stanie zbliżyć się do czasu 2 minuty i 43 sekundy. Twój aktualny czas to 3 minuty i 15 sekund.

Co zrobić w takim wypadku? Znam tylko dwa wyjścia z tej sytuacji:

  • Zwiększasz zasoby (ludzi, maszyn lub …. czasu – tak, to możliwe 😉 )
  • Usprawniasz procesy

Jesteś pod ścianą, bo nowy projekt wchodzi lada dzień, nie ma czasu na długoterminowe szukanie usprawnień w procesach. Cudownie w tydzień udaje Ci się zatrudnić nowego spawacza i powiększyć zespół z 5 do 6 osób.

Twój nowy czas cyklu wynosi 2 minuty i 40 sekund. Jesteś bardzo blisko takt time’u.

Czas taktu a czas cyklu – wpływ na jakość?

Czas taktu i czas cyklu mają niebagatelne przełożenie na jakość. Złe oszacowanie czasu cyklu in plus lub i minus powoduje niedociągnięcia w zarządzaniu jakością. Dlaczego?

Nadprodukcja części będzie stanowić problem przy wykryciu niezgodności u klienta. Dużo lepiej jest mieć 10 sztuk niezgodnych niż 30 sztuk niezgodnych. Nadprodukcja wymaga również utworzenia specjalnych stref magazynowych lub buforowych, które przy braku odpowiedniego nadzoru, staną się kolejną zmienną generującą problemy.

Zbyt optymistyczne określenie czasu cyklu to ciągła presja na pracownikach. Praca pod presją w dłuższej perspektywie czasu to równia pochyła to pomyłek i produkowania wyrobów niezgodnych.

Trzeba znaleźć złoty środek pomiędzy czasem taktu a czasem cyklu i szybko reagować. Reagować w taki sposób aby zapewnić nie tylko produkty na czas, ale produkty zgodne na czas.

Podsumowanie

Prosty temat a często mylony i lekceważony w wielu organizacjach. Czas taktu i czas cyklu to moim zdaniem najważniejsze wskaźniki i nie powinny być lekceważone. Możesz stawać na głowie usprawniając procesy, wdrażając ISO 9001, ale gdy nie zapewnisz zgodnych sztuk na czas swojemu klientowi to nici z twojego trudu.
Jeżeli jeszcze nie znacie tych wskaźników we własnej firmie, to postarajcie się je obliczyć.

Czas taktu Photo by Aron Visuals on Unsplash

Leave a Comment: