Lekcja jednotematyczna a jakość – kiedy stosować?

Pamiętam lekcje plastyki z podstawówki, gdy rysowałem na jednej kartce A4 dwa światy. Działo się to zazwyczaj w okresie dnia Ziemi. Po lewej stronie rysowałem świat brudny, zanieczyszczony taki, w którym nikt nie chciałby żyć. Po prawej stronie rysowałem zielony, pełen drzew i uśmiechniętych ludzi świat. Mniej więcej to samo robimy, stosując narzędzie nazwane lekcja jednotematyczna. Tworzymy prostą wizualizację, aby tworzyć świat, jaki oczekujemy.

Co to jest lekcja jednotematyczna?

Lekcja jednotematyczna dosłownie przetłumaczona z angielskiego One Point Lesson to wizualna forma zakomunikowania problemu. OPL przedstawia, to co zrobiono źle i dodatkowo informuje o tym, jak zrobić to dobrze. Nasze dwa światy, jeden z nich nieudany i drugi, który oczekujemy.

Lekcja jednotematyczna, pisząc najprościej, jak się da to kartka A4 podzielona w połowie. Po lewej stronie znajduje się pomyłka w formie zdjęcia lub szkicu, po prawej zaś stronie przedstawiony jest stan idealny. Lekcja jednotematyczna należy do kanonu narzędzi Lean Management, najczęściej używa się skrótu OPL (z angielskiego One Point Lesson).

Znalazłem dla Was przykład, co prawda hiszpańskojęzyczny, ale tekstu jest tutaj niewiele :). Ilustracja pomoże zrozumieć Wam ten temat. Jak widzicie poniżej z lewej strony jest wada, którą zapewne przeoczony przy kontroli jakości. Po prawej stronie umieszczono w OPL sztukę zgodną. Temat banalny… jednak w wielu firma powodujący problemy.

lekcja jednotematyczna

Lekcja jednotematyczna – kiedy stosować?

Do lekcji jednopunktowych trzeba podejść z rozwagą. Znam organizacje, które w ogóle nie stosują tego narzędzia. Znam również takie, które nie wiedzą jak dużo lekcji jednopunktowych posiadają.

Lekcje jednopunktowe stosuje się jako akcje tymczasowe. Co za tym idzie, każda akcja tymczasowa, jak sama nazwa wskazuje jest na określony czas. Niestety w wielu firmach lekcja jednotematyczna to jedyne rozwiązanie na pojawiające się problemy. Dochodzi do absurdalnych sytuacji, w których na stanowisku pracownika jest 20 OPL’ek, a instrukcja stanowiskowa nie jest uaktualniana od 3 lat.

Lekcja jednotematyczna – jak zarządzać?

Lekcja jednotematyczna ma zniknąć w momencie określenia przyczyn źródłowych problemu i wdrożeniu akcji korekcyjnych. Broń boże proszę nie stosować lekcji jednopunktowej jako akcję korekcyjną, korygującą a tym bardziej prewencyjną. Lekcja jednotematyczna jest jak tabletka na ból głowy (sam nie stosuję ;-). Bierzesz, gdy boli Cię głowa, ale gdy przestaje to nie bierzesz kolejnej. Gdy problem powraca to starasz się znaleźć przyczyny źródłowe wraz z lekarzem.

Zarządzaj lekcjami jednopunktowymi w swoim obszarze, rób przeglądy i staraj się zmniejszać ich ilość.

Podsumowanie

Lekcja jednotematyczna to bardzo proste i przydatne narzędzie to zakomunikowania w organizacji o problemach oraz na co zwracać uwagę. Mądre zastosowanie tej metody pomoże szybko zareagować na problem. Niestety wykorzystana źle przyjmuje karykaturalną postać. OPL to narzędzie tymczasowe, powinno prędzej czy później zniknąć z organizacji.

Photo by NeONBRAND on Unsplash

Leave a Comment:

6 comments
Wiesław says Październik 9, 2018

Cześć,

bardzo dobry artykuł w którym pokazujesz nadużywanie jak i nie używanie OPL w organizacji. Ja ze swojej strony ze względu iż moja organizacji wykonuje usługi i jest pośrednikiem między producentem a klientem ostatecznym czasem prowadzi sortowanie wyrobów zleconych przez klienta aby zainfekowane części nie dostały się do klienta finalnego i tutaj stosuję Alert Jakościowy który wygląda jak OPL ( lewa wygląd części NOK prawa strona arkusza część OK). Dla takich krótkich i szybkich akcji jest to wg mnie najlepsze narzędzie.

Reply
    Artur Mydlarz says Październik 9, 2018

    Dzięki za komentarz Wiesław!
    Z OPL’ek po prostu trzeba umieć korzystać ;-).

    Pozdrawiam,
    Artur

    Reply
Daria says Październik 11, 2018

Artur jak zwykle zwięźle i na temat 🙂
Ale mam taką myśl, przy większej rotacji pracowników, te jednopunktowe lekcje mogą okazywać się potrzebne, przynajmniej ja tak to widzę. Nie dalej niż tydzień temu robiłam OPLa dla produkcji guzików – teraz Panie wiedzą, ale jeśli przyjdą nowe osoby? OPL dalej aktualny. Chyba, że to jest właśnie temat włączenia tego do Instrukcji jako CTQ

Reply
    Artur Mydlarz says Październik 11, 2018

    Cześć Daria,
    Można stosować OPL’ki do szkoleń nowych pracowników jako pokazanie historii wad i problemów jakościowych. Nie mniej jednak OPL’ki nie powinny w nieskończoność być na stanowiskach operatorów i muszę być zastępowane akcjami korekcyjnymi i najlepiej prewencyjnymi.

    pozdr.

    Reply
Ramcia says Październik 16, 2018

U nas w firmie to się nazywa Uwaga Jakościowa i jest zazwyczaj używana po otrzymaniu reklamacji od klienta w celu przekazania informacji dla operatorów, żeby szczególnie zwrócili uwagę na występujący problem. Minusem tej metody jest brak miejsca składowania tych uwag. Jak robię obchody na produkcji to znajduję te Uwagi w rożnych niewłaściwych miejscach (5S się kłania ;p )

Reply
    Artur Mydlarz says Październik 16, 2018

    Dzięki za komentarz Ramcia! Ciekawa nazwa, Uwaga Jakościowa.
    Jako przekazanie informacji po reklamacji również ok forma. Trzeba jednak to dobrze nadzorować później ;-).

    Reply
Add Your Reply